ضوابط طراحی شهری - پیاده‌رو

۱- تعریف مشکلات

  • جدول‌های ناهموار با برجستگی و فرورفتگی.
  • مسیرهای نامناسب و خطرناک در تقاطع‌ها.
  • پهنای کم پیاده‌رو.
  • تغییر ارتفاع.

۲- اصول برنامه‌ریزی

فراهم کردن مسیر هموار، بدون مانع با عرض کافی، مناسب برای همه استفاده‌کنندگان فضای شهری به‌خصوص افراد نابینا و افراد با محدودیت‌های حرکتی.

 

۳- الزامات طراحی

۳ -۱- عمومی

پیاده‌روی خیابان‌ها، محل‌های عبور در فضاهای باز، فضاهای بازسازی‌شده، زیرگذرها و روگذرها به عنوان مسیر پیاده مطرحند.

فضاهای باز و فضاهای عمومی بازسازی شده باید کاملاً از موانع مثل گیاهان و… پاکسازی شوند (موانع را نگاه کنید).

 

۳ -۲- نوارهای راهنما

مسیر رفت‌وآمد باید به سادگی برای افراد نابینا که از عصای سفید استفاده می‌کنند، قابل تشخیص باشد. خطوط راهنمای طبیعی و نوارهای راهنما برای مشخص کردن مسیر استفاده می‌شوند.

یک نوار راهنما، یک خط ساخته‌شده بر مسیر رفت‌وآمد است تا به عابرین نابینا در پیدا کردن مسیر کمک کند؛

الف) وقتی فاصله خط‌های راهنمای طبیعی قطع‌شده بیش از ۱۰ متر باشد، نوار راهنما برای ایجاد خوانایی بیشتر جایگزین فضای خالی می‌شود (شکل ۱)

پیاده‌رو - شکل ۱

پیاده‌رو – شکل ۱

ب) برای راهنمایی در تقاطع‌ها (رمپ جدول و تقاطع‌ها را نگاه کنید)، (شکل ۲).

پیاده‌رو - شکل ۲

پیاده‌رو – شکل ۲

نوارهای راهنما باید به‌طور ساده و منطقی جانمایی شوند، دور از چاله‌ها و فاضلاب‌ها باشند تا امکان خطر برای افراد نابینا را به حداقل برساند.

نوارهای راهنما باید به رنگ کاملاً متضاد با محیط اطرافشان باشند.

نوارهای راهنما باید به موازات مسیرهای اصلی حرکت پیاده باشند و باید هم‌سطح کف تمام‌شده خیابان نصب شود تا مانع حرکت برای استفاده‌کنندگان ویلچر نشود.

در تغییر جهت مسیر عبور، نوارهای راهنما باید تغییر جهت را تدریجاً نشان دهند (شکل ۳).

پیاده‌رو - شکل ۳

پیاده‌رو – شکل ۳

۳-۳ علائم حسی

موزائیک‌های لمسی در مسیرهای عبور پیاده باید در شرایط زیر استفاده شود؛

الف) در محل تقاطع خطوط راهنما یا هر جائی که امکان انتخاب مسیر وجود دارد.

ب) در تقاطع‌های پیاده (رمپ و تقاطع پیاده را نگاه کنید).

ج) اطراف موانعی که به راحتی برای افراد کم‌بینا و نابینا قابل‌تشخیص نیستند (موانع را نگاه کنید).

یک موزائیک با طرح برجسته، ترجیحاً لاستیکی با حداقل ابعاد  ۹۰‌ × ۹۰ سانتیمتر باید در محل تقاطع نوارهای راهنما نصب شود، جایی که نوارها به جهات مختلف منشعب می‌شوند (شکل ۴).

پیاده‌رو - شکل ۴

پیاده‌رو – شکل ۴

 

۳- ۴- جدول‌ها

ارتفاع جداول باید بین ۷ تا ۱۵ سانتیمتر باشد.

باید از جدول‌های پله‌ای اجتناب شود، چون خطرناکند به‌خصوص در تاریکی.

 

۳- ۵- رمپ جدول

رمپ‌های جدول نباید در مسیرهایی که برای افراد دارای محدودیت حرکتی طراحی شده، مانع ایجاد کند (رمپ جدول را نگاه کنید).

 

۳- ۶- عرض (شکل ۵)

حداقل پهنای راه عبور بدون مانع ۹۰/ ۰ متر است.

حداقل پهنای مسیر دوطرفه برای عبور دو ویلچر، ۵۰/ ۱ متر است ولی در صورت امکان ۸۰/ ۱ متر ترجیح دارد.

پیاده‌رو - شکل ۵

پیاده‌رو – شکل ۵

۳ – ۷- شیب

زاویه یک مسیر قابل‌دسترس نباید از ۱:۲۰ بیشتر باشد (۵%) مسیرهای بیش از ۵ تا ۸% باید از نظر رمپ طراحی شود (رمپ را نگاه کنید).

شیب عرضی مسیر رفت‌وآمد نباید بیش از ۱:۵۰ باشد (۲%).

 

۳ – ۸- سطوح

سطوح مسیرهای قابل‌دسترس بیاد پیوسته، صاف، بدون شیب و هموار باشد.

مسیرهای متفاوتی که هم‌سطح هستند باید با یک بافت و رنگ متفاوت و قابل‌تشخیص باشند.

تقاطع پیاده‌روها باید بدون اختلاف‌سطح باشند.

 

۳ – ۹- درپوش‌ها (شکل ۶)

درپوش‌ها می‌توانند برای استفاده‌کنندگان ویلچر، استفاده‌کنندگان از عصا و چوب زیربغل، والدین با کالسکه، خانم‌ها با کفش پاشنه بلند، خطرناک باشند.

چاله‌ها و فاضلاب‌ها و درپوش‌ها باید جایی دور از مسیر عابرپیاده قرار بگیرند.

درپوش‌ها باید کاملاً قابل تشخیص در مسیر پیاده‌روها باشند و فواصل میله‌ها باید از ۱۳ میلی‌متر کمتر باشد.

درپوش­های با طول زیاد باید عمود بر مسیر حرکت پیاده باشند.

پیاده‌رو - شکل ۶

پیاده‌رو – شکل ۶

 

۳ – ۱۰- حفاظ‌ها

برای جدا کردن مسیر عبور از باغچه‌های خیابان، استخرها و دیگر فضاسازی‌ها، حفاظ‌های با ارتفاع حداقل ۱۵ سانتیمتر باید باشد (شکل ۷).

پیاده‌رو - شکل ۷

پیاده‌رو – شکل ۷

 

۳ – ۱۱- محوطه‌سازی

گیاهان مختلف و محل استقرارشان در مسیرهای رفت‌وآمد باید با احتیاط انتخاب شوند.

گیاهان خاردار و سمی نباید در مسیر گذر استفاده شوند.

گیاهانی که برگ‌ها و دانه‌های لغزنده دارند نباید استفاده شوند.

درختان با ریشه‌های طولانی ممکن است سطح جاده را خراب کند.

 

۳-۱۲- موانع و علائم (موانع را نگاه کنید).

 

۴- ساخت‌وسازهای موجود

کاشی‌های لاستیکی با بافت برجسته می‌تواند به عنوان کف‌پوش پیاده‌رو استفاده شود به منظور جلوگیری از لیز خوردن و راهنمایی افراد کم‌بینا.

جدول‌های موجود که در مسیر عابرین مانع است باید رمپ شوند (رمپ جدول را نگاه کنید).

در راه‌های موجود تا حد امکان از پله، اختلاف‌سطح و شیب تند نباید استفاده شوند.

 

توجه

خط راهنما یک خط مستقیم و ممتد است که یا به صورت طبیعی یا مصنوعی مشخص شده، (به عنوان مثل جلوی ساختمان‌ها، فضای چمن‌کاری‌شده، ریل‌های ممتد، جدول‌ها، حفاظ، موانع کوتاه و…).

کاشی‌های لاستیکی که در تغییر مسیرها به کار می‌رود، هم هشداردهنده لمسی است و هم به علت صدای متفاوت آن نسبت به محیط اطراف، به عنوان هشداردهنده صوتی عمل می‌کند.

 

منبع: Urban Design Considerations: Pathways

بازگشت به فهرست: دسترس‌پذیری برای معلولان – راهنمای طراحی محیط بدون مانع

Close Comments