ضوابط طراحی معماری - رمپ‌ها

۱- شناسایی مشکل

  • ورودی‌های غیرقابل‌دسترس ساختمان‌ها به دلیل تفاوتِ سطح خارجی و داخلی ساختمان.
  • راه‌های غیرقابل‌دسترس به دلیل اختلاف سطح.
  • نبود و یا نامناسب بودن طراحی رمپ.
  • رمپ‌هایی با شیب بسیار تند و/ یا طول زیاد و بدونِ ایستگاهی برای استراحت.

 

۲- اصل برنامه‌ریزی

ساخت رمپ در فضاهایی کاربرد دارد که پله مانعی برای عبورِ آزاد عابر پیاده می‌شود، به‌طور عمده هم برای افرادی که از صندلی چرخدار استفاده می‌کنند و یا مشکلات تحرکی دارند ساخته می‌شود.

 

۳- ملاحظات طراحی

۱.۳ عمومی

فضای خارجی برای ساخت رمپ ترجیح دارد و ساخت آن در داخل سالن‌ها توصیه نمی‌شود چراکه فضای زیادی را اشغال می‌کنند.

حالت ایده آل این است که ورودی رمپ درست در مجاورت پله‌ها قرار بگیرد.

 

۲.۳ پیکربندیِ رَمپ

شکل رمپ می‌تواند به یکی از حالت‌های زیر باشد:

 

(a) رَمپ مستقیم (شکل ۱)

ملاحظات طراحی معماری رمپ - شکل ۱

ملاحظات طراحی معماری رمپ – شکل ۱

(b) رَمپ با چرخش ۹۰ درجه (شکل ۲)

ملاحظات طراحی معماری رمپ - شکل ۲

ملاحظات طراحی معماری رمپ – شکل ۲

(c) رَمپ با چرخش ۱۸۰ درجه (شکل ۳)

ملاحظات طراحی معماری رمپ - شکل ۳

ملاحظات طراحی معماری رمپ – شکل ۳

 

۳.۳ پهنا

پهنا با توجه به استفاده، پیکربندی و شیب تغییر می‌کند.

حداقل عرض باید ۹۰ سانتیمتر باشد (در قوانین ایران ۱۲۰ سانتیمتر).

 

 

۴.۳ شیب

حداکثر شیب توصیه‌شده برای رمپ، شیب ۱:۲۰ است. البته ممکن است در موارد خاص، بسته به طولِ رمپ شیب‌های تندتر نیز مجاز شوند. (شکل ۴)

ملاحظات طراحی معماری رمپ - شکل ۴

ملاحظات طراحی معماری رمپ – شکل ۴

حداکثر شیب حداکثر طول حداکثر صعود
۱:۲۰ یا ۵%
۱:۱۶ یا ۶% ۸ m ۰/۵ m
۱:۱۴ یا ۷% ۵ m ۰/۳۵ m
۱:۱۲ یا ۸% ۲ m ۰/۱۵ m
۱:۱۰ یا ۱۰% ۲۵/ ۱ m ۰/۱۲ m
۱:۰۸ یا ۱۲% ۰/۵ m ۰/۰۶ m

 

۵.۳ ایستگاه استراحتی

رمپ‌ها باید ایستگاه‌هایی برای استراحت، چرخش و اجتناب از سرعت بیش‌ازحد داشته باشند.

این ایستگاه‌ها باید در هر ۱۰ متر، برای هر تغییر مسیر و بالا و پایین هر رمپ ساخته شوند.

حداقل طول این ایستگاه‌ها باید ۲۰/ ۱ متر و حداقل عرض آن‌ها برابر با عرض رمپ باشد.

 

۶.۳ نردهٔ رَمپ

باید برای حفاظت از افراد، یک نردهٔ مخصوص به بلندی حداقل ۴۰ سانتیمتر در تمام طول سطح شیب‌دار قرار بگیرد.

برای رمپ‌هایی که دارای عرضی بیشتر از ۳ متر هستند، یک نردهٔ متوسط مناسب خواهد بود. (شکل ۵)

فاصلهٔ بین نرده‌ها باید بین ۹۰/ ۰ و ۴۰/ ۱ متر باشد (شکل ۵).

ملاحظات طراحی معماری رمپ - شکل ۵

ملاحظات طراحی معماری رمپ – شکل ۵

 

۷.۳ سطح

سطح رمپ باید محکم بوده و لیز نباشد.

از فرش کردن آن باید اجتناب نمود.

 

۸.۳ علامت‌های قابل‌لمس

باید یک علامت رنگی قابل‌لمس در بالا و پایین رمپ نصب شود تا افراد نابینا بتوانند موقعیت خود را تشخیص دهند.

این علامت قابل‌لمس نباید عرضی کمتر از ۶۰ سانتیمتر داشته باشد.

 

۹.۳ زهکشی

باید زهکشی مناسبی انجام گیرد تا از تجمع آب جلوگیری شود.

 

۱۰.۳ موانع

همان‌طور که گذرگاه‌ها باید از وجود موانع پاک‌سازی شوند مسیر رمپ‌ها نیز باید بدون مانع باشند.

 

۱۱.۳ رمپ‌های مکانیکی

رمپ‌های مکانیکی را می‌توان در محیط‌های بزرگ عمومی نصب کرد اما استفاده از آن‌ها به افراد کم‌توان توصیه نمی‌شود.

اگر رمپ برای استفادهٔ افرادی است که از ویلچر استفاده می‌کنند، شیب آن نباید از ۱:۱۲ بیشتر شود.

حداکثر عرض باید ۱ متر باشد تا از لیز خوردن افراد جلوگیری شود.

 

 ۴- ساخت‌وسازهای موجود

اگر توپوگرافی و یا ساختار ساختمانِ موجود محدود باشد، ایجاد تغییراتی جزئی در شیب تا زمانی که تابعی از طول سطح شیب‌دار باشد مجاز است:

حداکثر شیب حداکثر طول حداکثر صعود
۱:۲۰ یا ۵%
۱:۱۶ یا ۶% ۸ m ۰/۵ m
۱:۱۴ یا ۷% ۵ m ۰/۳۵ m
۱:۱۲ یا ۸% ۲ m ۰/۱۵ m
۱:۱۰ یا ۱۰% ۲۵/ ۱ m ۰/۱۲ m
۱:۰۸ یا ۱۲% ۰/۵ m ۰/۰۶ m

به رمپ‌های لیز هم باید یک سطح بدون لغزش اضافه کرد.

 

توجه

(۱) رمپ‌های مدور یا منحنی توصیه نمی‌شوند.

 

منبع: Architectural Design Considerations: Ramps

بازگشت به فهرست: دسترس‌پذیری برای معلولان – راهنمای طراحی محیط بدون مانع

Close Comments