ضوابط طراحی شهری - علائم

۱ – تعریف مشکلات

  • جانمایی اشتباه علائم، ناخوانایی علائم، نام خیابان‌ها، شماره خانه‌ها و یا نبود این علائم.
  • تصادفات مربوط به جایگذاری اشتباه علائم.
  • خطرات ناشی از نبودن هشدارها و علائم رانندگی.
  • مشخص نشدن مسیرها و تسهیلات قابل‌دسترس.

 

۲- اصول برنامه‌ریزی

تأمین تسهیلات فضای شهری به‌خصوص برای افراد دارای معلولیت.

 

۳- نکات طراحی

۳- ۱- عمومی

علائم شامل علائم جهت‌یابی، محل قرارگیری علائم، نام خیابان‌ها و شماره آن‌ها، تابلوی اطلاعات و … است.

همه انواع علائم باید به‌وضوح قابل‌رؤیت باشند، به‌سادگی قابل‌خواندن و فهمیدن باشند و در شب در نور کافی دیده شوند.

به‌طورمعمول نباید علائم پشت شیشه گذاشته شوند، چون امکان انعکاس نور و ناخوانایی تابلو وجود دارد.

علائمی که برای گذر از مسیرهای پیاده‌روی هستند به‌عنوان «مانع» بررسی می‌شوند (به موانع نگاه کنید).

 

۳- ۲- نمادهای بین‌المللی دسترس‌پذیری [۱]

فضاهای قابل‌دسترس و تسهیلات مربوطه باید به‌وسیله نمادهای دسترس‌پذیری جهانی تعریف شوند (شکل ۱).

علائم - شکل ۱

علائم – شکل ۱

نماد، تشکیل‌شده از تصویر یک ویلچر که با یک مربع یا با خطوط محدودشده (شکل ۲).

علائم - شکل ۲

علائم – شکل ۲

از رنگ‌های متضاد باید استفاده شود تا عکس از زمینه به‌وضوح قابل‌تشخیص باشد، به‌طورمعمول تصاویر به رنگ سفید و زمینه به رنگ آبی نشان داده می‌شود.

تصویر ویلچر همیشه از نیمرخ راست تصویر می‌شود.

ورودی ساختمان‌هایی که تمام امکانات برای معلولین را دارا هستند، یک علامت توضیحی نصب شود.

 

۳- ۳- علائم راهنما

گرافیک یا نوشته‌های علائم باید به‌وضوح دلالت بر نوع و استقرار امکانات قابل‌دسترس باشد (شکل ۳).

علائم - شکل ۳

علائم – شکل ۳

لزومی بر تعدد بیش از حد علائم راهنمایی نیست، اما علائم باید در ورودی‌های اصلی، درها و هرجایی که مسیر و سطوح عوض می‌شوند، نصب شود.

 

۳- ۴- نام خیابان

علائم ثابت نام خیابان‌ها باید در ارتفاع حداکثر ۲٫۵ متر قرار بگیرد (شکل ۴).

علائم - شکل ۴

علائم – شکل ۴

۳- ۵- شماره منازل

علائم ثبت‌شده روی منازل باید در ارتفاع حداکثر ۲ متری باشد (شکل ۴).

 

۳- ۶- نقشه‌ها و تابلوهای اطلاعات

نقشه‌ها و تابلوهای اطلاعات، در ورودی ساختمان‌ها، امتداد خیابان‌ها، در ساختمان‌های عمومی در ارتفاع بین ۸۰/ ۱ – ۹۰/ ۰ متر نصب شوند (شکل ۵).

علائم - شکل ۵

علائم – شکل ۵

 

۳- ۷- نصب

علائم می‌توانند روی دیوار نصب شوند یا معلق باشند و یا روی یک تیر قرار بگیرند؛

الف) علائم نصب‌شده روی دیوار: از قبیل شماره اتاق‌ها، باید در یک خط در ارتفاع بین ۱٫۴ – ۱٫۶ متر از کف تمام شده باشند.

ب) علائم آویزان شده: این علائم باید در ارتفاع ۲ متری قرار بگیرند (به موانع نگاه کنید).

ج) علائم نصب‌شده روی تیر: (به موانع نگاه کنید).

 

۳- ۸- شکل تابلوهای علائم

تابلوهای اطلاعات باید چهارگوش باشند.

تابلوهای هشداردهنده باید مثلث باشند.

تابلوهای راهنمایی باید دایره باشند.

 

۳- ۹- رنگ

رنگ علائم باید متضاد با سطوح اطرافش باشد، به‌طوری‌که به‌وضوح قابل‌تشخیص باشد.

رنگ‌هایی که به‌طورمعمول استفاده می‌شوند؛ سفید، سیاه، قرمز، زرد، آبی و سبز است.

رنگ‌های ترکیبی قرمز/سبز و زرد/آبی، غیرقابل تشخیص برای افراد دارای کوررنگی، نباید استفاده شوند.

 

۳- ۱۰- سطوح

سطوح علائم باید به گونه‌ای استفاده شوند که از انعکاس شدید نور جلوگیری کند.

نوشته‌های حکاکی شده [۲] نباید استفاده شود مگر اینکه رنگ شوند. چاپ برجسته به‌جای نوشته‌های حکاکی شده پیشنهاد می‌شود.

راهنمای نقشه‌ها [۳]، تابلوهای جهت‌یابی و دکمه‌های فشاری آسانسورها باید مجهز به خط بریل یا خط برجسته باشند.

 

۳- ۱۱- حروف

اندازه حروف باید به نسبت فاصله خواندن تغیر کند (شکل ۶).

علائم - شکل ۶

علائم – شکل ۶

پهنا به ارتفاع حروف باید به نسبت ۳ به ۵ و ۱ به ۱ و در ضخامت حروف، پهنا به ارتفاعشان بین ۱ به ۵ و ۱ به ۱ باشد (شکل ۷).

علائم - شکل ۷

علائم – شکل ۷

حروف علائم ترجیحاً باید به حداقل ۱ میلیمتر از سطح نوشته برجسته باشند تا افراد نابینا قادر به خواندن آن از طریق لمس با انگشت باشند.

کوچک‌ترین حروف نباید از ۱۵ میلیمتر کمتر باشد.

فاصله معمول بین لغات و حروف باید رعایت شود.

 

۴- ساخت‌وسازهای موجود

نمادهای بین‌المللی دسترس‌پذیری، باید به فضاها و تسهیلات قابل‌دسترس اضافه شود.

علائم جهت‌یابی محل استقرار فضاهای قابل‌دسترس و تسهیلات قابل‌استفاده برای افراد دارای معلولیت، باید به فضا اضافه شود.

علائمی که با خصوصیات گفته‌شده منطبق نباشند، باید اصلاح و یا تعویض شوند.

 

توجه

همه افراد نابینا ضرورتاً با خط بریل آشنایی ندارند.

 

[۱] accessibility

[۲] Engraved

[۳] Key plans

 

منبع: Urban Design Considerations: Signage

بازگشت به فهرست: دسترس‌پذیری برای معلولان – راهنمای طراحی محیط بدون مانع

Close Comments