مناسب‌سازی چیست؟

مناسب‌سازی

اصلاح محیط و تدارک وسایل حمل و نقل است به طوری که افراد معلول قادر باشند آزادنه و بدون خطر در محیط پیرامون خود اعم از اماکن عمومی، معابر، محیط شهری و بین شهری و ساختمانهای عمومی حرکت کنند و از تسهیلات محیطی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی با حفظ استقلال فردی لازم بهره‌مند شوند.

محیط قابل دسترس

یک محیط قابل دسترس جایی است که فرد دارای ناتوانی، استقلال خود را در آن تجربه می‌کند. این محیط، دربرگیرنده ارتباطات، حمل و نقل، فضای کار، فضای تحصیل، مسیرهای آمد و شد، ساختمان‌ها و حتی آگاهی عمومی جامعه است.

توجه به طراحی‌های قابل دسترس در اقدامات مناسب‌سازی، از حداقل‌ها و ضرورت‌هایی جهت امکان حضور و مشارکت افراد ناتوان در جامعه است که البته می‌تواند مورد استفاده افراد عادی جامعه هم قرار گیرد.

هدف از قابل دسترس کردن محیط، تأمین فرصت برای همه گروه‌های جامعه در جهت امکان‌پذیری حرکت و جابجایی مستقل در سطح شهر و دسترسی عادلانه و محترمانه به ساختمان‌ها و تجهیزات شهری است.

فضای قابل دسترس

فضای قابل دسترس فضایی است که استفاده مستقل کلیه افراد از آن فضا و تجهیزات معماری درون آن امکان‌پذیر باشد و به جز ممانعت‌های ایمنی، امنیتی یا مالکیتی، هیچگونه مانع حرکتی برای دسترسی افراد به آن فضا و حرکت و فعالیت در درون آن وجود نداشته باشد.

راه قابل دسترس

ایده “مسیر قابل‌دسترس” یک چارچوب جامع را تهیه می‌کند و روشی است برای خلق محیط مصنوع بدون مانع و قابل استفاده برای همه افراد و نشان می‌دهد چه مقدار نیاز به امکان دسترسی برای افراد دارای معلولیت می‌تواند تأثیرگذار باشد. “مسیر قابل دسترس” از نظر تئوری مسیری است که محیط ساختمان، فضای عمومی و سیستم حمل‌و‌نقل را به هم مرتبط می‌کند.

حذف موانع (Barrier free)

بهسازی ساختمانها از طریق حذف موانع به مناسب‌سازی ساختمانها و اماکن اطلاق می‌شود به نحوی که استفاده از آن برای افراد با شرایط فیزیکی دشوار یا افراد دارای معلولیت امکان‌پذیر باشد. شاید بتوان برای مثال از سطح شیب‌داری نام برد که به جای پله یا در کنار آن، برای استفاده افرادی که با صندلی چرخ‌دار حرکت می‌کنند، تعبیه می‌شود.

محیط بدون مانع در دهه ۱۹۶۰ عنوان شد و رویکرد آن به طراحی، به‌گونه‌ای است که محیط طوری طراحی و ساخته شود که برای افراد دارای معلولیت قابل دسترس باشد.

طراحی عمومی یا همگانی (Universal Design)

یعنی ایجاد یک محیط مناسب برای همه مردم با بیشترین استفاده ممکن، بدون نیاز به مناسب‌سازی یا طراحی خاص. طراحی همگانی دیدگاهی است که تاکید بر تفاوت مردم ندارد و طیف وسیع‌تری از راه‌حل‌ها در نظر گرفته می‌شود که به همه کمک می‌کند نه فقط معلولان. در طراحی همگانی تمایزهای دیگر مثل قدرت، هوش، قوه ادراک و ارزش‌ها در نظرگرفته می‌شود. مثلاً در فرودگاه، طراحی همگانی شامل استفاده از علائمی است که قابل فهم برای همه زبان‌ها باشد.

 

 

جمع‌بندی کلی از تعاریف مختلف مناسب‌سازی به صورت زیر است:

Approachability

قابلیت دسترسی در محیط خارجی ساختمان، مثل پارکینگ، داشتن دسترسی برای افراد دارای معلولیت که بتوانند به ساختمان برسند.

Accessibility

قابلیت دسترسی در فضای ورودی و حرکت آزادانه در ساختمان بدون نیاز به کمک دیگران.

Usability

قابلیت استفاده از امکانات و کاربری ساختمان برای افراد دارای معلولیت.

 

منابع

آیین نامه اجرایی ماده ۲ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان

www.barrierfree.org.nz

Barrier Free Architecturals Inc.

Close Comments